Khi AI tự hành trở thành công cụ tấn công mạng: Hơn 1.200 website doanh nghiệp bị nhắm mục tiêu
Các vụ tấn công mạng đang bước sang một giai đoạn mới khi tin tặc không còn phải tự mình thao tác thủ công từng bước. Thay vào đó, những tác tử AI (AI agent) – các chương trình trí tuệ nhân tạo có thể tự đưa ra quyết định và hành động độc lập - đang được giao quyền tự tìm cách đột nhập vào website doanh nghiệp mà hầu như không cần người giám sát. Một vụ việc vừa được đưa ra ánh sáng cho thấy quy mô đáng lo ngại của phương thức này: hơn 1.200 trang web đã bị rà quét, và hơn 100 công ty đã bị xâm nhập thành công.
Trí tuệ nhân tạo tự động mở khóa hệ thống doanh nghiệp như thế nào?
Chiến dịch này được vận hành bởi một đối tượng nói tiếng Trung, sử dụng một công cụ AI mã nguồn mở có tên là Cairn. Vốn dĩ, Cairn được phát triển cho các hoạt động kiểm thử xâm nhập hợp pháp (quá trình đánh giá an ninh bằng cách thử tấn công có kiểm soát để tìm lỗi). Tác giả của Cairn, mang bí danh "le1xia0", đã chia sẻ với Reuters rằng công cụ này không được thiết kế cho các cuộc tấn công phá hoại và việc bị lạm dụng hoàn toàn nằm ngoài chủ ý của họ.
Cơ chế hoạt động của Cairn khá tự động: người điều hành chỉ cần cung cấp điểm khởi đầu và mục tiêu, sau đó để các tác tử AI tự dò tìm từng bước đi. Trong quá trình vận hành, AI sẽ liên tục cập nhật phát hiện của mình lên một bảng theo dõi chung, nơi kẻ tấn công có thể chèn thêm gợi ý nếu cần. Tuy nhiên, công cụ này đã bị hướng vào việc tấn công trái phép các cửa hàng trực tuyến.
Theo ghi nhận từ Reuters khi xem xét dữ liệu của chính kẻ tấn công, các tác tử đã thử xâm nhập hơn 1.200 trang web và tiếp cận thành công hệ thống của hơn 100 doanh nghiệp. Trong danh sách này có những tên tuổi lớn như thương hiệu máy móc nông nghiệp Deere, hãng thiết bị gia dụng SharkNinja và nhà sản xuất động cơ Cummins. Hiện vẫn chưa xác định được có bao nhiêu dữ liệu bị đánh cắp.
Phản hồi về sự cố, Deere cho biết họ đã triển khai các biện pháp khắc phục và chưa thấy dấu hiệu dữ liệu nhạy cảm bị truy cập. SharkNinja xác nhận vụ việc chỉ ảnh hưởng đến một trang web hỗ trợ sản phẩm độc lập và mối đe dọa đã được kiểm soát. Về phía Cummins, công ty đang điều tra nghi vấn tấn công nhằm vào trang web do một nhà cung cấp bên ngoài vận hành. Ngoài ra, hai doanh nghiệp nhỏ hơn cũng xác nhận hệ thống của họ đã bị xâm nhập.
Chi phí rẻ, tốc độ nhanh và chuỗi khai thác nguy hiểm
Đáng chú ý, sự can thiệp của con người trong các đợt tấn công này là rất ít. Kẻ điều hành chỉ cần đưa ra các định hướng chiến thuật rất ngắn gọn, chưa tới 100 ký tự tiếng Trung, và phần còn lại hoàn toàn do các tác tử AI tự triển khai.
Công ty an ninh mạng NorForge – đơn vị phát hiện vụ việc, cho biết một vụ đột nhập thành công chỉ mất trung bình chưa đầy 23 giờ. Dù tỷ lệ xâm nhập thành công chung rơi vào khoảng 10%, chi phí bỏ ra lại cực kỳ thấp. Tính trung bình, mỗi tác vụ chỉ tiêu tốn khoảng 5 USD (đã bao gồm các lần thử thất bại hoặc dừng sớm). Chuyên gia Snorre Fagerland tại NorForge cho biết toàn bộ chiến dịch chỉ tốn lượng chi phí tài nguyên AI (token) trị giá khoảng 5.000 USD, tương đương vỏn vẹn khoảng 50 USD cho mỗi vụ tấn công thành công.
Các tác vụ của cụm tấn công này được vận hành dưới một tiến trình mang tên claudecode_deepseek-v4.1-flash, gợi ý khả năng sử dụng mô hình DeepSeek V4.1 Flash dưới sự điều khiển của công cụ Claude Code từ Anthropic. Dù cả NorForge lẫn Reuters đều không đưa ra xác nhận chính thức về các mô hình, Reuters nhận định chiến dịch dường như có sử dụng hai nền tảng này.
Về mặt kỹ thuật, AI không phụ thuộc vào một phương thức cố định mà kết hợp nhiều mắt xích thành một chuỗi khai thác:
Tận dụng việc ghi trái phép vào bộ lưu trữ phiên làm việc memcached.
Khai thác lỗ hổng xử lý không an toàn các đối tượng PHP.
Nhắm vào điểm yếu trên mã nguồn Zend Framework phiên bản cũ.
Sau khi đột nhập, các tác tử sẽ cài cắm một biểu mẫu tải tệp lên (web shell uploader). Đây là công cụ lưu trữ các tệp được tải lên máy chủ chứ chưa kích hoạt lệnh ngay, đóng vai trò như một bàn đạp bí mật để kẻ tấn công có thể thay thế bằng các công cụ nguy hiểm hơn bất kỳ lúc nào nhằm duy trì quyền truy cập lâu dài vào hệ thống thanh toán và cửa hàng.
NorForge đã xác nhận một nhà cung cấp linh kiện phần cứng lớn vẫn còn công cụ này hoạt động ngầm. Họ cũng ghi nhận một nhà bán lẻ quy mô lớn tại Mỹ bị xâm nhập khi tác tử tìm ra một cài đặt cookie đặc thù để chuyển tiếp hướng tới máy chủ phụ trợ (backend) đang tồn tại lỗ hổng.
Sơ hở từ chính kẻ tấn công: Bảng điều khiển công khai làm lộ bí mật
Vụ việc được đưa ra ánh sáng nhờ chính sự bất cẩn của những kẻ vận hành. Chuyên gia Snorre Fagerland thuộc NorForge đã phát hiện chiến dịch này khi rà soát Internet để tìm kiếm các bản sao Cairn bị lộ. Từ khoảng ngày 2 tháng 10, ông đã nhận diện khoảng 20 bảng điều khiển Cairn đang bị dùng cho mục đích độc hại, cho phép theo dõi trực tiếp các thao tác của tin tặc theo thời gian thực.
NorForge đã phân nhóm các bảng điều khiển bị hở thành ba cụm. Trong đó, cụm hoạt động mạnh nhất (mã hiệu AIA0001) dùng tiếng Trung, kết nối 14 bảng điều khiển với hơn 1.100 dự án tấn công nhắm tới các mục tiêu tại Mỹ, Nhật Bản và Úc.
Tuy nhiên, việc để mở các bảng điều khiển Cairn này lên Internet đã gây ra một hệ lụy nghiêm trọng:
Lộ diện toàn bộ hoạt động: Bảng điều khiển phơi bày rõ danh tính nạn nhân bị nhắm tới, các điểm yếu được tìm thấy, cùng toàn bộ thông tin đăng nhập và mã khóa bảo mật đã bị chiếm đoạt. Bất kỳ website nào bị đưa vào thử nghiệm trên các phiên bản công khai này đều đứng trước nguy cơ lộ thông tin.
Hàng trăm bí mật bị rò rỉ: Khi chạy công cụ quét dữ liệu nhạy cảm Trufflehog, NorForge phát hiện hàng trăm thông tin mật, trong đó 11% được xác nhận là vẫn còn giá trị sử dụng.
Mất kiểm soát công cụ: Toàn bộ bảng điều khiển có thể cho phép người ngoài can thiệp, từ việc dừng/bắt đầu dự án cho đến đổi hướng mục tiêu tấn công. Một cụm tấn công khác dùng tiếng Anh thậm chí còn làm lộ thông tin đăng nhập SSH vào máy chủ thử nghiệm của chính kẻ vận hành.
Nguy cơ từ các đơn vị kiểm thử: Đáng lo ngại hơn, sự cố này không chỉ xuất phát từ tội phạm mạng. NorForge còn phát hiện một số công ty kiểm thử xâm nhập hợp pháp cũng để quên các dự án kiểm thử thực tế của khách hàng trên các bảng điều khiển không được bảo vệ, đẩy dữ liệu của khách hàng vào vòng nguy hiểm.
Doanh nghiệp cần chủ động rà soát những điểm yếu nào?
Trước nguy cơ từ các công cụ AI tự hành, những người làm công tác quản trị và bảo mật mạng có thể thực hiện ngay các bước kiểm tra thực tế:
Rà soát các cổng dịch vụ mở hớ hênh: Các bảng điều khiển tác tử AI dạng này thường phản hồi qua cổng 8000. Cần kiểm tra định kỳ để phát hiện và vô hiệu hóa ngay các bảng điều khiển đang truy cập công khai mà không có lớp bảo vệ bằng mật khẩu.
Phát hiện biểu mẫu tải lên đáng ngờ: Cần quét hệ thống để tìm kiếm các biểu mẫu tải tệp tin nằm ẩn trong các thư mục không rõ nguồn gốc, vốn là "chỗ đứng" mà các tác tử AI thường thiết lập để duy trì quyền kiểm soát.
Khẩn trương cập nhật bản vá Magento: Trong một thư mục làm việc của tác tử, NorForge đã phát hiện mã thử nghiệm cho một lỗ hổng nghiêm trọng trên Magento có tên StyleSmuggler (CVE-2026-75650). Dù chưa có bằng chứng cho thấy lỗ hổng này đã được dùng trong các vụ xâm nhập kể trên, các website đang chạy nền tảng này nên cài đặt ngay bản vá nóng từ Adobe: áp dụng cho Adobe Commerce từ phiên bản 2.4.4 đến 2.4.9, hoặc Magento Open Source từ 2.4.6 đến 2.4.9.
Dù vậy, việc rà soát thủ công thường chỉ giải quyết được phần ngọn và khó bao quát hết chuỗi khai thác đa tầng của AI. Để xây dựng lá chắn vững chắc trước các cuộc tấn công tự động, nhiều tổ chức hiện nay lựa chọn đồng hành cùng các đơn vị chuyên môn độc lập. Các giải pháp đánh giá an ninh mạng và kiểm thử xâm nhập chuyên sâu từ IPSIP Việt Nam giúp doanh nghiệp chủ động mô phỏng các kịch bản tấn công thực tế, phát hiện sớm lỗ hổng cấu hình và bịt kín các điểm mù trước khi AI của tin tặc kịp chạm tới. Đặc biệt, thông qua hệ sinh thái dịch vụ đa dạng từ nền tảng quản trị rủi ro Flexsecure360, kiểm thử xâm nhập (Pentest), cho đến hệ thống trung tâm giám sát (NOC/SOC) 24/7, IPSIP mang đến một lớp rào chắn toàn diện giúp theo dõi và phản ứng tức thì trước mọi hành vi dò quét bất thường.
Sự chuyển dịch sang các tác tử AI tự hành với chi phí thấp và tốc độ cao đang đặt ra bài toán bảo mật mới cho các tổ chức. Khi rào cản kỹ thuật cho các cuộc tấn công diện rộng ngày càng thu hẹp, việc liên tục rà soát các dịch vụ công khai, thắt chặt quyền tải lên tệp tin và cập nhật bản vá kịp thời chính là những bước cơ bản nhưng mang tính quyết định để bảo vệ hệ thống trước làn sóng tấn công tự động hóa.
Tham khảo: The Hacker News
