Sai một ly, đi một dặm - Những thói quen trực tuyến dễ khiến người dùng vi phạm từ ngày 1/7/2026

Kamy Le
10 thg 6
4 phút đọc

Không gian mạng là nơi mọi người có thể tự do bày tỏ quan điểm, chia sẻ thông tin và kết nối với nhau một cách nhanh chóng. Tuy nhiên, sự thuận tiện này cũng đi kèm với những ranh giới pháp lý rõ ràng. Khi Luật An ninh mạng 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, nhiều thói quen trực tuyến tưởng chừng như vô hại của người dùng sẽ được điều chỉnh chặt chẽ nhằm xây dựng một môi trường số an toàn và văn minh hơn.

Từ ngày 1/7/2026, nhiều thói quen trực tuyến tưởng chừng như vô hại của người dùng sẽ được điều chỉnh chặt chẽ nhằm xây dựng một môi trường số an toàn và văn minh hơn.

Kiểm soát phát ngôn, chia sẻ thông tin và quyền riêng tư

Theo các quy định tại Điều 7 và Điều 16 của Luật An ninh mạng 2025, không gian mạng không phải là nơi để phát ngôn tùy tiện. Những hành vi như lợi dụng mạng xã hội để "bóc phốt", vu khống, xúc phạm danh dự của cá nhân hay tổ chức, hoặc lan truyền những thông tin bịa đặt, chưa qua kiểm chứng đều bị nghiêm cấm.

Bên cạnh đó, luật đặc biệt nhấn mạnh việc xử lý các hành vi phát tán thông tin sai sự thật gây hoang mang cho cộng đồng, làm ảnh hưởng đến các hoạt động kinh tế - xã hội hoặc cản trở công việc của cơ quan nhà nước. Các tin đồn thất thiệt liên quan đến lĩnh vực ngân hàng, thị trường chứng khoán, thương mại điện tử, đầu tư tài chính hay chính sách vĩ mô đều có thể kéo theo những hậu quả lớn và bị chế tài nghiêm khắc.

Tại Điều 13, các hành động kích động tụ tập đông người vi phạm pháp luật, chống người thi hành công vụ hoặc gây rối trật tự trên mạng cũng nằm trong diện bị ngăn chặn và xử lý. Đồng thời, việc tự ý đăng tải, phát tán hình ảnh riêng tư, file ghi âm, ghi hình hoặc bí mật gia đình của người khác khi chưa có sự đồng ý của họ cũng là hành vi xâm phạm quyền lợi hợp pháp và bị pháp luật cấm.

Hành vi nghiêm cấm liên quan đến công nghệ AI và lừa đảo trực tuyến

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật An ninh mạng 2025 là quy định nghiêm cấm việc lạm dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hoặc các công nghệ tiên tiến khác để làm giả giọng nói, video, hình ảnh của người khác trái quy định pháp luật. Việc cắt ghép, tạo ra các sản phẩm giả mạo (hay còn gọi là deepfake) để bôi nhọ, lừa đảo hoặc dẫn dụ người khác chuyển tiền sẽ không còn được coi là trò đùa vô hại, mà là hành vi vi phạm pháp luật vì gây tổn hại đến danh dự cá nhân và trật tự xã hội.

Song song đó, luật cũng đưa ra các danh mục cấm nghiêm ngặt đối với các hành vi gian lận trên không gian mạng bao gồm: lừa đảo chiếm đoạt tài sản; thiết lập các trang thông tin điện tử giả mạo cơ quan, tổ chức, cá nhân; trộm cắp, mua bán, thu thập trái phép dữ liệu thẻ tín dụng, tài khoản ngân hàng, tài sản mã hóa và tài sản số. Việc phát hành hay cung cấp trái phép các phương tiện thanh toán, cũng như làm giả giấy tờ của cơ quan tổ chức trên môi trường số cũng sẽ bị xử lý nghiêm.

Cảnh báo an ninh mạng 2026: Cách nhận diện AI Bot và tin giả trên mạng xã hội

Quản lý dữ liệu cá nhân và trách nhiệm đối với tài khoản số

Vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân cũng nhận được sự quan tâm lớn. Luật nghiêm cấm các hành vi thu thập, sử dụng, phát tán hoặc kinh doanh trái phép thông tin riêng tư của người khác. Đối với người dùng thông thường, việc vô tình chia sẻ các thông tin như căn cước công dân, số tài khoản, địa chỉ nhà của người khác lên mạng, hoặc tham gia mua bán danh sách số điện thoại, trao đổi dữ liệu khách hàng trong các hội nhóm khi không có căn cứ pháp luật đều là hành vi vi phạm.

Đặc biệt, Luật An ninh mạng 2025 quy định rất rõ về trách nhiệm cá nhân đối với việc quản lý tài khoản số (bao gồm tài khoản ngân hàng, ví điện tử, SIM điện thoại, tài khoản mạng xã hội). Người dùng có nghĩa vụ phải bảo mật thông tin đăng ký và sử dụng tài khoản của mình. Nếu tài khoản số bị sử dụng để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, chủ tài khoản hoặc người sử dụng tùy theo mức độ vi phạm có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự và phải bồi thường nếu gây ra thiệt hại. Quy định này là lời cảnh báo mạnh mẽ đối với tình trạng cho thuê, cho mượn hoặc mua bán tài khoản số để lấy lợi ích nhỏ, vô tình tiếp tay cho các đường dây lừa đảo, rửa tiền hoặc phát tán tin giả.

Quy định này là lời cảnh báo mạnh mẽ đối với tình trạng cho thuê, cho mượn hoặc mua bán tài khoản số để lấy lợi ích nhỏ, vô tình tiếp tay cho các đường dây lừa đảo, rửa tiền hoặc phát tán tin giả.

Từ ngày 1/7/2026, mỗi người dùng cần nâng cao nhận thức khi tham gia vào không gian mạng. Mọi tương tác, từ một bài đăng, một lượt chia sẻ, cho đến việc quản lý tài khoản cá nhân và dữ liệu số đều gắn liền với trách nhiệm pháp lý. Việc hình thành thói quen kiểm chứng thông tin, tôn trọng quyền riêng tư của người khác và bảo vệ an toàn tài khoản cá nhân chính là yếu tố cốt lõi để tự bảo vệ mình và góp phần xây dựng một môi trường mạng an toàn.

Nguồn: tapchianninhmang.vn