Chiếm quyền tài khoản Zalo: 5 thủ đoạn tội phạm công nghệ cao đang lợi dụng
Tội phạm công nghệ cao đang sử dụng ít nhất 5 thủ đoạn để chiếm quyền tài khoản Zalo: lấy OTP, tạo website giả, dụ cài mã độc, lừa quét QR đăng nhập và dùng mật khẩu bị lộ từ dịch vụ khác. Sau khi kiểm soát tài khoản, đối tượng có thể mạo danh nạn nhân để lừa tiền hoặc phát tán liên kết độc hại.
Một tin nhắn từ người quen trên Zalo thường tạo mức độ tin tưởng cao hơn một email đến từ địa chỉ xa lạ. Đây cũng là lý do tài khoản bị chiếm quyền có giá trị đối với tội phạm mạng: kẻ xấu không phải xây dựng danh tính giả từ đầu mà có thể tiếp tục cuộc trò chuyện dưới tên của một người mà nạn nhân đã biết.
Rủi ro càng đáng chú ý khi Zalo được sử dụng cả trong đời sống cá nhân lẫn công việc. Một tài khoản của nhân viên bị chiếm không chỉ có thể khiến bạn bè, người thân bị lừa chuyển tiền mà còn tạo cơ hội tiếp cận đồng nghiệp, khách hàng, nhà cung cấp và những thông tin từng được trao đổi trong quá trình làm việc.
Tội phạm đang chiếm quyền tài khoản Zalo bằng những thủ đoạn nào?
Theo cảnh báo của Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Quảng Ninh, người dùng cần đặc biệt lưu ý 5 nhóm thủ đoạn. Điểm chung của chúng là khai thác lòng tin hoặc hành vi của người dùng thay vì nhất thiết phải tấn công trực tiếp vào hạ tầng của Zalo.
Thủ đoạn | Cách đối tượng thực hiện | Hậu quả có thể xảy ra |
Giả danh nhân viên Zalo lấy OTP | Báo tài khoản lỗi, cần xác minh hoặc nói hệ thống gửi nhầm mã | Kẻ xấu có được mã xác thực để đăng nhập |
Website đăng nhập giả | Gửi link xem ảnh, bình chọn, nhận quà hoặc xác minh tài khoản | Người dùng tự nhập số điện thoại, mật khẩu hoặc OTP vào trang giả |
Ứng dụng chứa mã độc | Ngụy trang thành game, tiện ích, công cụ học tập hoặc làm việc | Đọc SMS, lấy OTP, thu thập dữ liệu hoặc điều khiển thiết bị |
Lừa quét QR đăng nhập | Nhờ “đăng nhập hộ”, “xác nhận tài khoản” hoặc “sửa lỗi” | Phiên Zalo có thể được mở trên thiết bị của đối tượng |
Dùng mật khẩu bị lộ | Thử mật khẩu đã thu thập từ nền tảng khác | Chiếm tài khoản nếu người dùng tái sử dụng mật khẩu |
Giả danh nhân viên Zalo để xin mã OTP
Đối tượng có thể nhập số điện thoại của nạn nhân vào quá trình đăng nhập, khiến hệ thống gửi OTP tới máy của chủ tài khoản. Sau đó, chúng gọi điện hoặc nhắn tin tự xưng là nhân viên Zalo và tìm cách thuyết phục nạn nhân đọc lại mã.
Cảnh báo nhấn mạnh rằng người dùng không nên cung cấp OTP cho người khác qua điện thoại hoặc tin nhắn. OTP là một thành phần xác thực và việc tiết lộ mã có thể trao cho kẻ xấu khả năng hoàn tất đăng nhập.
Dựng website Zalo giả để đánh cắp thông tin
Trang giả có thể sử dụng logo, màu sắc và giao diện gần giống dịch vụ thật. Link thường được gửi kèm nội dung tạo tò mò hoặc áp lực như bình chọn, xem ảnh, nhận quà, kiểm tra giao dịch hay xác nhận tài khoản.
Khi người dùng nhập thông tin xác thực, dữ liệu không đi tới dịch vụ thật mà được chuyển cho đối tượng lừa đảo.
Lừa người dùng tự cài ứng dụng chứa mã độc
Một hướng khác nguy hiểm hơn là yêu cầu nạn nhân cài ứng dụng ngoài luồng hoặc công cụ giả. Sau khi được cấp quyền truy cập SMS, danh bạ, camera, bộ nhớ hoặc Accessibility, ứng dụng độc hại có thể thu thập nhiều dữ liệu hơn riêng tài khoản Zalo.
Bộ Công an trong cảnh báo về các kịch bản lừa đảo năm 2026 cũng lưu ý tội phạm mạng đang kết hợp mạng xã hội, ngân hàng số, AI và nhiều hình thức giả mạo để yêu cầu nạn nhân cung cấp OTP, mật khẩu hoặc thực hiện chuyển tiền.
Dùng mã QR đăng nhập làm “cửa sau” vào tài khoản
QR đăng nhập có thể khiến người dùng chủ quan vì không phải nhập mật khẩu. Đối tượng lợi dụng điều này bằng cách gửi QR rồi nhờ nạn nhân quét và xác nhận với những lý do tưởng như bình thường.
Nếu đó là QR đăng nhập và người dùng chấp thuận phiên truy cập, tài khoản có thể được mở trên thiết bị của kẻ xấu. Vì vậy, QR cũng phải được coi là một yêu cầu xác thực, không phải hình ảnh vô hại.
Thử lại mật khẩu từng bị lộ ở nền tảng khác
Nếu một người dùng chung mật khẩu cho Zalo, email, Facebook hoặc những dịch vụ khác, một vụ lộ dữ liệu ở nền tảng A có thể tạo cơ hội tấn công tài khoản ở nền tảng B.
Kỹ thuật này thường được gọi là credential stuffing - thử tự động hoặc có hệ thống những thông tin đăng nhập đã bị lộ trên nhiều dịch vụ khác nhau.
Tóm tắt nhanh: Năm thủ đoạn được cảnh báo không chứng minh Zalo bị xâm nhập hệ thống. Điểm yếu bị khai thác chủ yếu nằm ở quá trình xác thực và hành vi người dùng: tự cung cấp OTP, đăng nhập trên trang giả, quét QR không rõ nguồn gốc, cài ứng dụng độc hại hoặc sử dụng lại mật khẩu.
Sau khi chiếm tài khoản Zalo, kẻ xấu có thể làm gì?
Một tài khoản bị chiếm đặc biệt nguy hiểm vì đối tượng được thừa hưởng sẵn danh tính và mạng lưới quan hệ của nạn nhân. Người nhận tin nhắn nhìn thấy tên, ảnh đại diện và lịch sử quen biết nên có thể ít nghi ngờ hơn.
Theo LuatVietnam và Báo Nhân Dân, tài khoản bị kiểm soát có thể được sử dụng để mạo danh chủ tài khoản vay tiền, yêu cầu chuyển khoản hoặc gửi đường link độc hại cho người thân, bạn bè và đồng nghiệp.
Rủi ro vì thế có thể lan theo chuỗi:
Tài khoản cá nhân → người quen → đồng nghiệp → khách hàng hoặc đối tác.
Ví dụ, một nhân viên kinh doanh thường trao đổi với khách hàng qua Zalo. Nếu tài khoản của nhân viên bị chiếm, kẻ xấu có thể lợi dụng mối quan hệ sẵn có để gửi số tài khoản mới, yêu cầu đặt cọc, đề nghị mở tài liệu hoặc chuyển sang một website giả.
CẢNH BÁO: Khi nhận yêu cầu chuyển tiền, cung cấp OTP, quét QR, cài ứng dụng hoặc mở tài liệu từ một tài khoản Zalo quen biết nhưng có dấu hiệu bất thường, không nên xem tên tài khoản hay ảnh đại diện là bằng chứng xác thực danh tính. Hãy kiểm tra lại qua một kênh độc lập trước khi thực hiện.
Người dùng nên và không nên làm gì để bảo vệ tài khoản Zalo?
Các biện pháp hiệu quả nhất tập trung vào việc bảo vệ thông tin xác thực và tạo thói quen xác minh trước những hành động nhạy cảm.
NÊN làm
Sử dụng mật khẩu riêng cho Zalo, không trùng với email và mạng xã hội khác.
Bật các tính năng bảo mật hoặc xác thực bổ sung mà tài khoản hỗ trợ.
Thường xuyên kiểm tra danh sách thiết bị và phiên đăng nhập.
Đăng xuất ngay thiết bị lạ khi phát hiện.
Chỉ tải ứng dụng từ kho chính thức và kiểm tra nhà phát triển.
Kiểm tra kỹ tên miền trước khi nhập thông tin đăng nhập.
Đọc nội dung cảnh báo trước khi xác nhận QR đăng nhập.
Gọi điện hoặc sử dụng kênh khác để xác minh các yêu cầu chuyển tiền.
Đổi mật khẩu ngay nếu nghi ngờ thông tin xác thực đã bị lộ.
Lưu lại tin nhắn, số điện thoại, link và QR đáng ngờ nếu cần trình báo cơ quan chức năng.
KHÔNG nên làm
Không cung cấp OTP cho bất kỳ người nào qua cuộc gọi hoặc tin nhắn.
Không đăng nhập Zalo qua đường link lạ được gửi trong chat.
Không quét QR chỉ vì người quen nhờ mà chưa hiểu QR dùng để làm gì.
Không cài APK hoặc ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Không cấp quyền SMS, Accessibility, danh bạ hoặc bộ nhớ cho ứng dụng không cần các quyền đó.
Không dùng chung một mật khẩu cho nhiều dịch vụ.
Không chuyển tiền chỉ dựa trên một tin nhắn Zalo.
Không vội xóa toàn bộ tin nhắn hoặc bằng chứng nếu đã trở thành nạn nhân.
Khi nghi ngờ bị chiếm quyền, khuyến cáo từ nguồn cảnh báo là đổi mật khẩu, đăng xuất khỏi tất cả thiết bị, cảnh báo người thân và bạn bè không làm theo yêu cầu chuyển tiền, đồng thời lưu bằng chứng để trình báo cơ quan Công an.
Vì sao tài khoản Zalo cá nhân cũng có thể trở thành rủi ro an ninh mạng doanh nghiệp?
Ranh giới giữa công cụ giao tiếp cá nhân và công việc ngày càng mờ. Nhân viên có thể dùng Zalo để trao đổi với khách hàng, gửi báo giá, hợp đồng, thông tin giao hàng, hình ảnh dự án hoặc tài liệu nội bộ.
Khi tài khoản cá nhân bị chiếm, tổ chức có thể đối mặt với hai nhóm rủi ro.
Giả mạo danh tính trong quy trình kinh doanh. Kẻ xấu có thể mạo danh nhân viên để yêu cầu khách hàng chuyển tiền, gửi file độc hại cho đồng nghiệp hoặc yêu cầu cung cấp thêm thông tin.
Rò rỉ dữ liệu doanh nghiệp. Nếu Zalo PC hoặc điện thoại cá nhân chứa lịch sử trò chuyện và tài liệu công việc, sự cố ở tài khoản hoặc thiết bị có thể ảnh hưởng đến dữ liệu ngoài phạm vi cá nhân.
IPSIP Việt Nam từng phân tích riêng vấn đề bảo vệ dữ liệu doanh nghiệp khi nhân viên sử dụng Zalo PC và ứng dụng nhắn tin. Điểm cần quan tâm không chỉ là tài khoản có bị hack hay không mà còn là doanh nghiệp có kiểm soát được loại dữ liệu nào được phép gửi qua ứng dụng chat hay không.
Với doanh nghiệp, nên bổ sung một số quy tắc:
Không xác nhận thay đổi tài khoản ngân hàng của nhà cung cấp chỉ qua Zalo.
Các yêu cầu chuyển tiền cần có kênh xác minh thứ hai.
Không gửi mật khẩu, mã OTP, API key hoặc thông tin quản trị qua chat.
Tài liệu nhạy cảm nên đi qua hệ thống được doanh nghiệp kiểm soát.
Thiết bị dùng cho công việc cần có chính sách quản lý ứng dụng và dữ liệu.
Nhân viên phải biết cách báo cáo ngay khi tài khoản cá nhân dùng cho công việc bị chiếm.
Góc nhìn chuyên gia từ IPSIP Việt Nam cho thấy điều gì?
Nếu một tài khoản đã bị chiếm và có khả năng làm lộ tài liệu doanh nghiệp, tổ chức cần coi đây là một sự cố cần đánh giá phạm vi. Quy trình 6 bước xử lý sự cố lộ, lọt dữ liệu doanh nghiệp có thể hỗ trợ xác định việc cần làm từ cô lập tài khoản, bảo toàn log đến đánh giá dữ liệu bị ảnh hưởng.
Cảnh báo về tài khoản Zalo cho thấy nhiều cuộc tấn công hiệu quả không bắt đầu từ một lỗ hổng kỹ thuật phức tạp mà từ một OTP được cung cấp nhầm, một QR được xác nhận quá nhanh hoặc một mật khẩu đã được sử dụng ở quá nhiều nơi.
Đối với cá nhân, phòng thủ hiệu quả bắt đầu bằng kiểm soát thông tin xác thực và thói quen xác minh. Đối với doanh nghiệp, cần đi thêm một bước: xác định những kênh giao tiếp bên ngoài đang được nhân viên sử dụng, giới hạn loại dữ liệu có thể trao đổi và thiết lập quy trình xác minh cho giao dịch nhạy cảm trước khi một tài khoản bị chiếm trở thành sự cố của cả tổ chức.
Nguồn tham khảo
